Tóm tắt
- Hỗ trợ lãi suất 2%/năm theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP và các chính sách cơ cấu nợ, giữ nhóm nợ thời dịch đều đã hết hiệu lực.
- Kênh ưu đãi còn hoạt động thường xuyên: vay tạo việc làm của NHCSXH, Quỹ Phát triển DNNVV, quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương.
- Trước khi vay để phục hồi, hãy xử lý nợ cũ và ổn định dòng tiền — vay thêm khi dòng tiền âm thường làm tình hình tệ hơn.
Những chính sách thời COVID đã kết thúc
Giai đoạn 2020–2024, Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước ban hành nhiều biện pháp giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh vượt qua dịch:
| Chính sách | Nội dung | Tình trạng |
|---|---|---|
| Thông tư 01/2020/TT-NHNN (và các lần sửa đổi) | Cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi, giữ nhóm nợ cho khách hàng chịu ảnh hưởng COVID-19 | Đã hết hiệu lực |
| Nghị định 31/2022/NĐ-CP | Ngân sách hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho khoản vay của DN, HTX, hộ kinh doanh | Đã kết thúc (áp dụng đến hết 2023) |
| Thông tư 02/2023/TT-NHNN | Cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng gặp khó khăn | Đã hết hiệu lực |
Nghĩa là: khoản vay mới hôm nay được xét theo điều kiện thông thường. Không còn “gói hỗ trợ COVID” nào đang nhận hồ sơ.
Kênh vốn ưu đãi vẫn đang hoạt động
- NHCSXH — cho vay hỗ trợ tạo việc làm: lãi suất ưu đãi, dành cho cơ sở SXKD và người lao động. Xem hướng dẫn chi tiết.
- Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEDF): cho vay trực tiếp hoặc gián tiếp qua ngân hàng nhận uỷ thác với lãi suất ưu đãi, cho DNNVV có phương án khả thi, ưu tiên khởi nghiệp sáng tạo, tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị.
- Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV tại các tỉnh, thành: bảo lãnh để doanh nghiệp thiếu tài sản bảo đảm vay được vốn ngân hàng.
- Gói ưu đãi thương mại của ngân hàng cho hộ kinh doanh, DNNVV, nông nghiệp, xuất khẩu — tên gọi và điều kiện khác nhau từng thời kỳ.
Bối cảnh mới: dòng tiền minh bạch lên ngôi
Sau dịch, ngân hàng chuyển mạnh sang cho vay dựa trên dữ liệu: lịch sử giao dịch tài khoản, doanh thu qua POS, sàn thương mại điện tử, hoá đơn điện tử. Song song, lộ trình bỏ thuế khoán và mở rộng hoá đơn điện tử với hộ kinh doanh khiến doanh thu kê khai trở thành bằng chứng quan trọng. Xem hồ sơ vay vốn hộ kinh doanh.
Phục hồi trước, vay sau
Nhiều cơ sở vay thêm để “cầm cự” khi dòng tiền còn âm, rồi rơi vào vòng xoáy nợ. Trước khi vay, tự hỏi:
- Dòng tiền hiện tại dương chưa? Nếu chi vẫn lớn hơn thu, khoản vay chỉ kéo dài thời gian, không giải quyết vấn đề.
- Khoản vay tạo ra doanh thu mới hay chỉ lấp lỗ? Vay để nhập hàng bán được, mua máy tăng năng suất khác với vay để trả lương tháng này.
- Nợ cũ đang ở đâu? Ưu tiên trả dứt các khoản lãi cao (công ty tài chính, thẻ tín dụng, vay cá nhân) trước khi vay mới.
- Có quỹ dự phòng không? Giữ tối thiểu 2–3 kỳ trả nợ bằng tiền mặt.
Dùng công cụ tính khả năng trả nợ để kiểm tra: lợi nhuận ròng hàng tháng nên gấp ít nhất 1,3–1,5 lần số tiền trả nợ.
Tóm lại
Các ưu đãi đặc thù thời COVID đã hết, nhưng chủ kinh doanh vẫn có nhiều kênh vốn hợp pháp, kể cả kênh ưu đãi. Lợi thế thuộc về người có sổ sách rõ ràng, dòng tiền minh bạch và phương án vay vừa sức. So sánh 6 kênh vay vốn kinh doanh để chọn hướng phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Khoản nợ từng được cơ cấu thời COVID có ảnh hưởng khi vay mới?
Khoản nợ được cơ cấu theo chính sách của NHNN được giữ nguyên nhóm nợ trong thời gian áp dụng, nhưng ngân hàng vẫn thấy lịch sử cơ cấu khi thẩm định. Điều quan trọng là bạn đã trả đúng hạn sau cơ cấu; hãy tra CIC để biết tình trạng hiện tại.
Có gói vay mới nào nhân danh "hỗ trợ hậu COVID" không?
Các chính sách hỗ trợ đặc thù cho COVID đã kết thúc. Một số ngân hàng có gói ưu đãi cho hộ kinh doanh, DNNVV với tên gọi thương mại riêng — hãy tìm trên website chính thức của ngân hàng. Lời mời vay "hỗ trợ COVID của Nhà nước" kèm phí là dấu hiệu lừa đảo.
Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn tài chính hay pháp lý cho trường hợp cụ thể. Đối chiếu hợp đồng, biểu phí chính thức của tổ chức tín dụng và văn bản pháp luật hiện hành trước khi quyết định.
Nguồn tham khảo
- Nghị định 31/2022/NĐ-CP về hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước đối với khoản vay của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh
- Thông tư 01/2020/TT-NHNN về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng của COVID-19
- Thông tư 02/2023/TT-NHNN về cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ
- Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14
- Nghị định 39/2019/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Nghị định 34/2018/NĐ-CP về Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa